Zamek w Bierutowie
- historia
- architektura
- fakty i domysły


HISTORIA ZAMKU
Daty, Wydarzenia, Historia rozbudowy

   Pobrzeże płynącej przez Równinę Oleśnicką rzeki Widawy, było miejscem w którym już w epoce żelaza osiedlali się ludzie. Przez kolejne stulecia utrzymująca się tutaj osada, z czasem rozrastająca się do sporych rozmiarów (znana potem jako Lignica), przerosła w XIII w. w okazałą mieścinę, która otrzymała prawa miejskie w 1266 r. (od Henryka III księcia wrocławskiego).
   Pierwsze zabudowania zamkowe powstały być może już w XIII w., ale pewniejszą datą jest wiek następny, XIV.
   Prawdopodobnie najpierw powstała wysoka wieża, a do niej z czasem dobudowywano kolejne elementy. Właściwa rozbudowa miała miejsce w 1534 r., kiedy to przekształcono zamek w renesansową rezydencję. Wtedy osiadł tutaj książę Henryk II z Podiebradów, a po nim kolejni przedstawiciele tego rodu.
   Na początku XVII w. zamek strawiony został przez groźny pożar, który ogarnął całe miasto. Podczas odbudowy w latach dwudziestych XVII w. podwyższono także wieżę (1622).
   Ostatnia poważna rozbudowa miała miejsce podczas rządów na zamku księcia Krystiana Ulryka Wirtemberskiego pod koniec XVII w. Dodał on wówczas trzecią kondygnację do głównego budynku, nakazał wybudować bramę od zachodniej strony (1680) a także założył piękny, barokowy ogród.
   Prawie do końca XVIII w. zamek pozostawał w rękach Wirtembergów, kiedy to wraz ze ślubem ostatniej przedstawicielki rodu, Zofii Charlotty Augusty z księciem Fryderykiem Augustem przeszedł w ręce rodu niemieckich książąt brunszwicko-lüneburskich (do 1844).
   Niestety już w następnym wieku podupadł i stracił swe znaczenie, a w latach 1886-87 wschodnie skrzydło częściowo rozebrano.
   W 1945 r. został przekazany na siedzibę Nadleśnictwa Bierutów.

ARCHITEKTURA ZAMKU
Wymiary, Elementy architektoniczne, Zachowane detale

   Najstarszymi elementami zamku w Bierutowie, pochodzącymi z pierwotnej XIV-wiecznej budowli, są fragmenty wschodniego skrzydła założenia i podstawa wieży.
   Obecny zamek to pierwotne skrzydło południowe, zbudowane na planie prostokąta z występującym przed lico fragmentem fasady, tzw. ryzalitem, który mieści trzypiętrową klatkę schodową, krytą czterospadowym dachem. Wejście do niej prowadzi przez zachowany, oryginalny portal barokowy (z 1680 r.) z pilastrami i frontonem, pod którym widnieje książęca tarcza herbowa oleśnicko-wirtemberska.
   Wewnątrz klatki schodowej zachowane są renesansowe obramienia drzwi, a na II piętrze w dwóch pomieszczeniach barokowe stiuki (poddawane renowacji w XIX w.).
   Widoczna z oddali wysoka wieża, wielokrotnie przebudowywana (m.in. podwyższana w 1622 r.), jest u podstawy kwadratowa, a przy szczycie ośmiokątna. Owe osiem kątów posiada piąta (ostatnia) kondygnacja, którą wieńczy barokowa, dwulatarniowa kopuła.
   Na dziedziniec opasany murem, wiedzie od zachodu XVII-wieczna brama (z 1680 r.) posiadająca trzy przejścia - dwa wąskie dla pieszych i jedno szerokie, główne.
   Główny wjazd ujęty jest w dwie kolumny z frontonem w kształcie przerwanego łuku, który przedzielony jest niewielką rzeźbą z symbolem dawnych właścicieli zamku - tzw. mitrą książęcą.

W pobliżu: Dobroszyce (20 km), Oleśnica (16 km)

 Powrót 

  © Xezaar