«« do wejścia do Biblioteki 
 «« spis tekstów rodzimych 

 krok wstecz »» 

dla TYCH, którym źle się czyta na czarnym tle »» 

Teksty oryginalne

Satyra na leniwych chłopów 

 autor: 
nieznany
 data: 
druga połowa XV w.
 nota: 
Przykład średniowiecznej kpiny w ironicznym potraktowaniu chłopów i ich pracy oraz stosunku do panów.
Poniższy utwór, powstały przypuszczalnie w drugiej połowie XV wieku, pochodzi z rękopisu Biblioteki Kapituły Krakowskiej.
26 wersów
 


Chytrze bydlą z pany kmiecie,
Wiele się w jich siercu plecie.
Gdy dzień panu robić mają,
Częstokroć odpoczywają,
A robią silne obłudnie:
Jedwo wynidą pod południe,
A na drodze postawają,
Rzekomo pługi oprawiają;
Żelazną wić doma złoży,
A drzewianą na pług włoży;
Wprzągają chory dobytek,
Chcąc zlechmanić ten dzień wszytek:
Bo umyślnie na to godzi,
Iż się panu źle urodzi.
Gdy pan przydzie, dobrze orze -
Gdy odydzie, jako gorze;
Stoji na roli, w lemiesz klekce:
Rzekomoć mu pług orać nie chce;
Namysłem potraci kliny,
Bieży do chrosta po jiny;
Szedw do chrosta za krzem leży,
Nierychło zasię wybieży.
Mnimać każdy człowiek prawie,
By był prostak na postawie,
Boć się zda jako prawy wołek,
Alić jest chytry pachołek.


bydlą - żyją




jedwo - ledwie


wić - wiązanie dwóch części pługa


zlechmanić - roztrwonić



jako gorze - jak najgorzej


namysłem - umyślnie

szedw... - poszedłszy za krzak

prawie - prawdziwie

prawy wołek - prawdziwy wół

PODSTAWY TEKSTU i PRZYPISÓW:
    - "Poeci polscy od Średniowiecza do Baroku" - PIW - W-wa 1977 - oprac. Kazimiera Żukowska
    - "Średniowieczna poezja polska świecka" - Wrocław 1952 - oprac. St. Vrtel-Wierczyński

 OPRACOWANIA:
    (polecane przez Warownię.pl oznaczone "###")

   - Satyra na leniwych chłopów ###

 Katalog zbiorów Biblioteki 

 Spis tekstów 

 Góra 

 Powrót 

  © Xezaar